Nguyễn Văn Nên » Kinh tế » Những thách thức của kinh tế châu Á trong năm 2014

(Kinh tế) - Nhiều chuyên gia kinh tế quốc tế cho rằng, năm 2014 sẽ là “Năm của những quốc gia có thu nhập trung bình”.

Năm 2013 vừa qua, nhiều nền kinh tế khu vực đã có thu nhập ổn định, kể cả Trung Quôc, dù tăng trưởng GDP nước này chỉ đạt 7,6%, nhưng cũng là tỷ lệ mà nhiều nước mơ không thấy. Một vài nước như Sri Lanka, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Việt Nam đang tiến dần đến ngưỡng quốc gia có thu nhập trung bình và trung bình cao.

Việt Nam đang tiến dần đến ngưỡng quốc gia có thu nhập trung bình và trung bình cao.

Dự báo kinh tế châu Á 2014 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lạc quan hơn so với 2013, nhận định sẽ có hai hiện tượng kép diễn ra: tăng xuất khẩu sang các nền kinh tế phát triển và cầu nội địa bền vững. Tăng trưởng cả khu vực châu Á sẽ đạt khoảng 5,25% trong năm 2014; thậm chí, một số nền kinh tế mới nổi có khả năng đạt tăng trưởng trên 6%. Những biện pháp cải tổ cơ cấu của Bắc Kinh tuy sẽ khiến tăng trưởng của Trung Quốc chậm lại, chỉ đạt khoảng 7,3%, nhưng điều đó giúp tăng trưởng kinh tế trở nên bền vững hơn. Ngược lại, các chính sách kinh tế của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sẽ khiến nền kinh tế của đất nước mặt trời mọc dậm chân tại chỗ.

Tuy nhiên, nhiều rủi ro lớn vẫn đang rình rập kinh tế châu Á: Những rào cản phát triển của cơ cấu trì trệ; sự chậm trễ trong cải cách; việc thất thu thuế nặng; những chính sách thuế bất thường và bất hợp lý; lạm phát tăng cao. Tăng trưởng không đồng đều, thu nhập xã hội bất công, chính trị bất ổn cũng là những yếu tố đe dọa các nền kinh tế như Thái Lan, Bangladesh và Campuchia.

Năm 2013 vừa qua, nhiều nền kinh tế khu vực đã có thu nhập ổn định

Căn bệnh tham nhũng bất trị và hiện tượng phân biệt đối xử trong lao động sẽ khiến nhiều nền kinh tế châu Á hoạt động kém hiệu quả vì không có nguồn nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, những khó khăn về kinh tế bị che đậy bằng những tuyên bố chính trị không thực, khiến nền tảng một số nền kinh tế châu Á lung lay tận gốc rễ, là cái bẫy chết người muôn thưở của những nước có thu nhập trung bình.

Báo cáo nghiên cứu gần đây nhất của IMF đã chỉ ra, so với những khu vực khác, sự trì trệ của châu Á xuất phát từ những thách thức đặc trưng: cơ sở hạ tầng kỹ thuật về giao thông vận tải, về thông tin liên lạc yếu kém; các định chế quản lý hành chính nhà nước thiếu năng lực, hoạt động thiếu hiệu quả; chất lượng giáo dục – đào tạo vừa yếu vừa lạc hậu; hầu như không đầu tư vào năng lực nghiên cứu và phát triển. Trong khu vực, nếu như cái bẫy khiến các nền kinh tế như Malaysia, Philippines, Trung Quốc mất dần sức cạnh tranh nằm ở việc thiếu vắng các định chế quản lý quốc gia có năng lực, thì ở tại những nước như Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia, bẫy rình rập tăng trưởng kinh tế nằm ở sự nghèo nàn, thiếu thốn cơ sở hạ tầng kỹ thuật giao thông – vận tải.

Kinh tế Nhật Bản sẽ vẫn duy trì được nhịp độ tăng trưởng trong năm 2014

Từ trước đến nay, nhiều khuyến cáo về cải cách chính sách kinh tế, cải cách đầu tư đã được đưa ra để giúp các nước tránh “bẫy thu nhập trung bình”. Trong báo cáo dự báo kinh tế toàn cầu 2014, Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phát triển (OECD) khuyên các nước châu Á hãy tập trung hoạch định 4 chiến lược phát triển: Tăng cường đào tạo, quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực; chuẩn hóa và hiện đại hóa định chế quản lý nhà nước; nâng cấp và phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật; khuyến khích và phát huy mọi sáng tạo. Bao trùm tổng thể 4 chiến lược đã nói là vai trò chủ đạo của kỹ thuật và nghệ thuật điều hành đất nước có khả năng đề ra những giải pháp ứng phó tình huống hiệu quả nhất.

Bên cạnh 4 chiến lược phát triển nội lực kể trên, các nước châu Á cũng phải vạch ra được chiến lược đầu tư và lộ trình phát triển hội nhập kinh tế khu vực. So với một số nước có cùng trình độ thu nhập trung bình ở tại các khu vực khác trên thế giới như Mỹ La-tinh hoặc Trung Đông, các nước châu Á vẫn còn kém xa trong lĩnh vực này, kể cả một vài ngôi sao đang lên như Ấn Độ và Indonesia. Tổ chức OECD khuyến cáo: “Tăng cường hội nhập khu vực giữa tập thể những nền kinh tế châu Á mới nổi, giữa tập thể những nước này với cộng đồng châu lục sẽ quyết định việc họ có được gia nhập câu lạc bộ những nước có thu nhập cao hay không”.

Mặc dù có nhiều dự báo lạc quan về kinh tế châu Á trong năm 2014, nhưng mỗi nước vẫn còn nhiều rủi ro riêng, thách thức khả năng ứng phó của các chính phủ, của các nhà hoạch định chính sách, nhất là đối với những nước có thu nhập thấp và thu nhập trung bình.

Kinh tế châu Á đang bước vào giai đoạn phát triển khá khả quan

Tình hình chính trị rối ren tại Bangladesh, tại Thái Lan và tại Campuchia chẳng những đe dọa ổn định kinh tế – xã hội tại những nước đó, mà còn đe dọa sự ổn định của cả khu vực. Không nên xem nhẹ và đừng cho rằng nội tình bất ổn của những nước này sẽ không ảnh hưởng đến ai. Nếu không được giải quyết thỏa đáng thông qua đối thoại hòa bình và cải cách dân chủ, nếu để mặc cho những bất ổn đó dâng thành cao trào và bùng nổ, chúng sẽ là những tiền lệ tiêu cực ảnh hưởng đến phát triển của khu vực.

CTV Anh Quân

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenvannen.org
Thích và chia sẻ bài này trên Facebook
Share on Facebook! Tweet This!