Nguyễn Văn Nên » Thời sự » PBS: Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã nắm bắt cơ hội đưa quan hệ Việt – Mỹ sang kỷ nguyên mới

(Thời sự) - Trang tin tức kênh truyền hình PBS NewsHour của Mỹ ngày 23/05/2016 đưa tin, Tổng thống Barack Obama đã gỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam, tìm cách giúp đỡ quốc gia được xem là rất quan trọng tại khu vực mà ông muốn đặt ở trung tâm chính sách đối ngoại của ông. Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã nắm bắt cơ hội để đưa quan hệ Việt – Mỹ sang một kỷ nguyên mới. 

Tổng thống Mỹ Barack Obama (trái) và Chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang cùng bước vào phòng hội đàm

Tổng thống Mỹ Barack Obama (trái) và Chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang cùng bước vào phòng hội đàm

Ông Obama đã tuyên bố xóa bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận tại một buổi họp báo, nơi ông kêu gọi gác lại lịch sử với các vấn đề khó khăn và theo đuổi một kỷ nguyên mới với đất nước Việt Nam ngày càng thịnh vượng. Ông Obama không chỉ trích cái mà những nhà phê bình thường xem là cách đối xử không tốt với những “người bất đồng chính kiến” mà thay vào đó mô tả sự tiến bộ về nhân quyền tại Việt Nam.

Tổng thống Obama chia sẻ: “Hai nước đã thiết lập một mức độ tin tưởng và hợp tác, bao gồm giữa quân đội hai nước, phản ánh các lợi ích chung và sự tôn trọng lẫn nhau. Thay đổi này sẽ đảm bảo rằng Việt Nam có thể tiếp cận với những thiết bị cần thiết để tự vệ và xóa bỏ vết tích còn sót lại của Chiến tranh Lạnh”.

tdq-obama-250516

Chủ tịch nước và Tổng thống Obama làm lễ chào cờ – Ảnh: Tùng Đinh

Động thái của Tổng thống Obama là nước đi mới nhất của ông trong nỗ lực kéo dài nhiều năm để đối trọng với sức ảnh hưởng của Trung Quốc tại Châu Á. Việc ông Obama thúc đẩy các mối quan hệ quốc phòng sâu sắc hơn với một đất nước láng giềng chắc chắn sẽ được Trung Quốc xem xét với ánh mắt nghi ngờ. Trung Quốc từng “nổi giận” trước sự tham gia của Mỹ vào khu vực này và “cảnh báo” các quan chức Mỹ không được đứng về phe nào trong tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông.

Tổng thống Obama khẳng định, việc dỡ bỏ lệnh cấm vận không liên quan đến Trung Quốc nhưng cũng nói rõ rằng Mỹ sẽ liên kết với các nước nhỏ hơn như Việt Nam.

Tổng thống Mỹ Barack Obama tham dự cuộc họp báo với Chủ tịch nước Trần Đại Quang của Việt Nam tại Phủ Chủ tịch, ngày 23 tháng năm , năm 2016. REUTERS / Carlos Barria

Tổng thống Mỹ Barack Obama tham dự cuộc họp báo với Chủ tịch nước Trần Đại Quang của Việt Nam tại Phủ Chủ tịch, ngày 23 tháng 5,năm 2016. REUTERS / Carlos Barria

Mỹ và Việt Nam có những lo ngại chung về các vấn đề hàng hải và tầm quan trọng của việc duy trì tự do hàng hải trên Biển Đông, Tổng thống Obama chia sẻ. Trong khi Mỹ không đứng về phía nào, nhưng nước này ủng hộ một giải pháp ngoại giao dựa trên “các quy chuẩn quốc tế” và “không dựa trên việc bên nào lớn hơn và cư xử một cách kiêu căng”, ám chỉ Trung Quốc.

Trung Quốc bề ngoài ca ngợi việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí của Mỹ, nước này hy vọng mối quan hệ “bình thường và hữu nghị” giữa Mỹ và Việt Nam sẽ có lợi cho sự ổn định trong khu vực. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng, các lệnh cấm là sản phẩm của Chiến tranh Lạnh và không nên tồn tại.

Chính bản thân Trung Quốc cũng đang chịu lệnh cấm vận vũ khí từ Mỹ và Liên minh Châu Âu sau cuộc đàn áp quân sự đẫm máu với các cuộc biểu tình tại quảng trường Thiên An Môn.

Về phía Việt Nam, việc gỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí là sự thúc đẩy về tâm lý đối với các lãnh đạo Việt Nam. Mỹ đã gỡ bỏ một phần lệnh cấm vận vũ khí vào năm 2014, nhưng Việt Nam mong muốn được gỡ bỏ hoàn toàn trong bối cảnh nước này đang phải đối phó với các hoạt động cải tạo đảo và xây dựng các căn cứ quân sự tại các vùng biển lân cận.

Vẫn chưa rõ liệu việc gỡ bỏ lệnh cấm có nhanh chóng đưa đến sự thúc đẩy trong việc mua vũ khí hay không. Tổng thống Obama cho biết, các thương vụ sẽ được xem xét theo từng trường hợp, đánh giá dựa trên việc sử dụng tiềm năng của các thiết bị. Nhưng ông cho biết, ông không còn tin rằng một lệnh cấm dựa trên “sự chia rẽ về ý thức hệ” là cần thiết.

“Đã có sự tiến bộ đối với một số lĩnh vực mà chúng tôi quan tâm”, Tổng thống Obama chia sẻ.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã nắm bắt cơ hội để đưa quan hệ Việt – Mỹ sang một kỷ nguyên mới. Chủ tịch nước ca ngợi việc mở rộng quan hệ hợp tác thương mại và an ninh giữa “những kẻ thù cũ đã trở thành bạn” và kêu gọi Mỹ đầu tư nhiều hơn nữa vào Việt Nam.

Chuyến thăm lần này của Tổng thống Obama biến ông thành tổng thống thứ ba của Mỹ đến thăm Việt Nam. Chuyến thăm diễn ra 4 thập kỷ sau ngày sụp đổ của chính quyền Sài Gòn và 2 tập kỷ sau khi Tổng thống Bill Clinton nối lại quan hệ với Việt Nam.

Chuyến thăm của ông Obama cũng đánh dấu các mối quan hệ kinh tế và thương mại mạnh mẽ hơn, bao gồm sự ủng hộ đối với Hiệp định Đối tác Thái Bình Dương với sự tham gia của 12 nước, hiện đang bị đình trệ tại Quốc hội Mỹ và đối mặt với sự phản đối từ các ứng cử viên Tổng thống Mỹ. Thỏa thuận, với sự tham gia của Việt Nam, sẽ xé bỏ các rào cản thương mại và khuyến khích đầu tư giữa các nước ký kết.

Những người chỉ trích lo ngại hiệp định sẽ gây mất việc làm khi khiến công nhân Mỹ gặp phải sự cạnh tranh từ các quốc gia như Việt Nam.

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch nước Trần Đại Quang chứng kiến ký kết ợp tác kinh tế

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch nước Trần Đại Quang chứng kiến ký kết ợp tác kinh tế

Tổng thống Obama và Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã tham dự một buổi lễ ký kết một loạt các thỏa thuận thương mại giữa các doanh nghiệp Mỹ và Việt Nam trị giá hơn 16 tỷ USD. Các thỏa thuận bao gồm các kế hoạch bán 135 động cơ tiên tiến của hãng Pratt & Whitney cho Vietjet và kế hoạch bán 100 máy bay của Boeing cho hãng hàng không Việt Nam này.

Lan Phương (PBS NewsHour)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenvannen.org
Thích và chia sẻ bài này trên Facebook
Share on Facebook! Tweet This!